Mae’n ymddangos fel bod plant yn gallu creu arfau - nid dim ond gynnau ond bwa a saeth, grenadau, sabrau golau, machetes a bomiau - allan o bron a bod unrhyw beth. Byddant yn eu creu allan o frigau, cardbord, peli, llysiau a hyd yn oed eu dwylo. Efallai y bydd plant yn eu harddegau’n hoffi cymryd rhan mewn gemau fel saethu peli-paent neu ail-greu brwydron.

Buddiannau chwarae gydag arfau

Mae aml i theori pam fod plant a phlant yn eu harddegau’n hoffi chwarae gydag arfau. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • Rhoi tro ar wahanol rolau - sut deimlad yw bod yn arwr, bod yn bwerus, ennill neu golli?
  • Archwilio cwestiynau ‘beth pe bae’ mawr – beth pe bae gen i arf? Beth pe bawn i mewn perygl? Beth pe bawn i’n ddyn da neu’n ddyn drwg?
  • Gwneud synnwyr o’r hyn y maent yn ei glywed a’i weld - adroddiadau ar y newyddion o wledydd ble mae rhyfel, neu wrthdaro bywyd go iawn.
  • Chwarae er mwyn gweithio trwy rywbeth sy’n peri pryder iddyn nhw, er mwyn ei wneud yn llai ofnus.
  • Chwarae gyda gofod ffisegol - symud o amgylch, ennill tiriogaeth, archwilio terfynau’r amgylchedd.
  • Archwilio sut y gallai pobl ymddwyn ac ymateb mewn gwahanol sefyllfaoedd.
  • Dysgu am gyfathrebu.

 Mae rhai pobl yn awgrymu bod plant sy’n chwarae gydag arfau’n arddangos greddfau dynol hynafol i hela a gwarchod.

Pethau allai bryderu rhieni

Os wyt ti’n ansicr sut i ymateb i dy blentyn yn chwarae gydag arfau tegan neu ddychmygol, ’dwyt ti ddim ar dy ben dy hun. Mae llawer o rieni’n teimlo’r un fath, yn enwedig am ynnau tegan.

  • Efallai y byddi’n poeni os yw hi’n iawn gadael iddyn nhw chwarae fel hyn.
  • Efallai y byddi’n poeni os bydd chwarae gydag arfau’n annog dy blentyn i dyfu’n oedolyn treisgar.
  • Efallai y byddi’n meddwl os yw’n bosibl iti eu stopio.

Mae tystiolaeth yn awgrymu na fydd chwarae gydag arfau - teganau, rhai dychmygol neu rai wedi eu creu gartref - yn troi plant yn oedolion treisgar.  

Awgrymiadau ar gyfer delio gyda dy bryderon

  • Gwylia beth fydd yn digwydd - oes rhywun yn cael ei anafu neu ei fwlian mewn gwirionedd, neu ydi pawb sy’n rhan o’r gêm yn mwynhau eu hunain?
  • Gwranda ar yr hyn y mae dy blentyn yn ei ddweud am chwarae gydag arfau a gweld sut y maen nhw’n teimlo. Gall hyn dy helpu i ddeall beth mae’r chwarae’n ei olygu iddyn nhw.
  • Meddylia beth wyt ti’n teimlo’n gyfforddus ag o a pham hynny. Er enghraifft:
    • Gefaist ti chwarae gydag arfau tegan pan oeddet ti’n tyfu i fyny?
    • Wyt ti’n ofni y bydd chwarae gydag arfau’n gwneud dy blentyn yn dreisgar?
    • Wyt ti’n hapus i dy blentyn chwarae gydag arfau dychmygol?
    • Sut wyt ti’n teimlo am deganau neu arfau realistig y mae dy blentyn wedi eu creu?
  • Meddylia sut y mae pobl eraill wedi ymateb i dy blentyn yn chwarae gydag arfau. Yw rhai ohonyn nhw wedi ymuno yn y chwarae - er enghraifft, trwy riddfan mewn poen a chreu golygfeydd o farwolaethau dramatig? Oes eraill wedi twt-twtian neu ddweud ‘Paid â gwneud hynna’? Pa wahaniaeth mae hynny’n ei wneud i sut yr wyt ti’n teimlo?